بیماری ذات الریه یا سینه پهلو چیست؟

ذات الریه یا سینه پهلو
تعداد بازدید ها : تعداد بازدید ها : 835

ذات الریه یا سینه پهلو عفونتی است که در آن کیسه های هوایی در یک یا هر دوی ریه ها ملتهب می شود. این کیسه ها ممکن است با مایعات یا چرک (ماده چرک دار) پر شده و باعث سرفه با خلط یا چرک، تب، لرز و مشکل تنفسی شود. انواع مختلفی از ارگانیسم ها، مانند باکتری، ویروس و قارچ ها می توانند باعث ذات الریه شوند. شدت سینه پهلو می تواند از خفیف تا بسیار خطرناک متغیر باشد. این بیماری برای نوزادان و خردسالان، افراد مسن تر از 65 سال و افرادی که دارای مشکلات سلامتی یا سیستم ایمنی ضعیف هستند، جدی تر است.

علائم ذات الریه یا سینه پهلو

ذات الریه

علائم و نشانه های سینه پهلو بسته به عواملی مانند نوع میکروب ایجاد کننده عفونت، سن و سلامتی کلی از خفیف تا شدید متفاوت است. علائم و نشانه های خفیف سینه پهلو، اغلب مشابه علائم سرماخوردگی یا آنفولانزا است، با این تفاوت که ماندگاری بیشتری دارند.

علائم و نشانه های سینه پهلو می توانند شامل موارد زیر شوند:

  • درد سینه هنگام تنفس یا سرفه
  • گیجی یا تغییراتی در آگاهی ذهنی (در بزرگسالان 65 ساله و بالاتر)
  • سرفه، که ممکن است باعث ایجاد خلط شود
  • خستگی
  • تب، عرق کردن و لرز
  • دمای بدن پایین تر از حالت عادی (در بزرگسالان مسن تر از 65 سال و افرادی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند)
  • حالت تهوع، استفراغ یا اسهال
  • تنگی نفس

کودکان تازه به دنیا آمده و نوزادان ممکن است هیچ علامتی از عفونت نشان ندهند. یا ممکن است استفراغ کنند، تب و سرفه داشته باشند، بی قرار یا خسته و بدون انرژی به نظر برسند، یا در تنفس و خوردن مشکل داشته باشند.

چه موقع به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر سختی تنفس، درد قفسه سینه، تب مداوم ۱۰۲ درجه فارنهایت (۳۹ درجه سانتی گراد) یا بیشتر، یا سرفه مداوم دارید، به خصوص اگر سرفه ها با چرک همراه هستند، به پزشک مراجعه کنید.

این موضوع بسیار مهم است که افرادی که در گروه های پرخطر زیر قرار دارند، به پزشک مراجعه کنند:‌

  • بزرگسالان مسن تر از 65 سال
  • کودکان کمتر از 2 سال با علائم و نشانه های این بیماری
  • افرادی که وضعیت سلامتی خاصی داشته یا سیستم ایمنی بدن شان ضعیف شده است
  • افرادی که تحت شیمی درمانی قرار گرفته یا داروهایی مصرف می کنند که سیستم ایمنی بدن را تحت تاثیر قرار می دهد

نکته مهم:

  • برای برخی از افراد مسن و افراد مبتلا به نارسایی قلبی یا مشکلات مزمن ریه، سینه پهلو به سرعت می تواند به یک وضعیت خطرناک تبدیل شود.

دلایل ذات الریه یا سینه پهلو

ذات الریه

بسیاری از میکروب ها می توانند باعث بیماری سینه پهلو شوند. شایع ترین آنها باکتری ها و ویروس هایی هستند که در هوا آنها را تنفس می کنیم. بدن انسان معمولاً از آلوده شدن ریه ها توسط این میکروب ها جلوگیری می کند. اما گاهی اوقات این میکروب ها می توانند بر سیستم ایمنی بدن انسان غلبه کنند، حتی اگر وضعیت سلامتی کلی نیز مناسب باشد.

سینه پهلو بر اساس نوع میکروبی که باعث ایجاد آن شده و اینکه فرد بیمار در کجا دچار این عفونت شده است، طبقه بندی می شود.

1- سینه پهلو اکتسابی از جامعه: سینه پهلو اکتسابی از جامعه شایع ترین نوع سینه پهلو است. این بیماری در خارج از بیمارستان ها یا سایر مراکز درمانی رخ می دهد. این نوع از سینه پهلو ممکن است ناشی از موارد زیر باشد:

  • باکتری: شایع ترین علت سینه پهلو بر اثر باکتری در ایالات متحد استرپتوکوک نومونیا می باشد. این نوع سینه پهلو می تواند به خودی خود یا بعد از سرماخوردگی یا آنفولانزا اتفاق بیافتد. می تواند بر یک قسمت (قطعه) از ریه تاثیر بگذارد، وضعیتی که سینه پهلو قطعه ای نامیده می شود.
  • ارگانیسم های باکتری مانند: مایکوپلاسما نیز می تواند باعث سینه پهلو شود. این نوع از سینه پهلو معمولاً علائم خفیف تری نسبت به سایر انواع سینه پهلو از خود نشان می دهد. سینه پهلو رونده، نام غیررسمی است که به این نوع سینه پهلو نسبت داده شده است، که به طور معمول به اندازه ای شدید نیست که به استراحت نیاز داشته باشد.
  • قارچ: این نوع سینه پهلو در افرادی که دارای مشکلات سلامتی مزمن یا دچار ضعف سیستم ایمنی بدن هستند و در افرادی که دوزهای زیادی از این ارگانیسم ها را تنفس می کنند، بیشتر دیده می شود. قارچی که باعث ایجاد این نوع سینه پهلو می شود، می تواند در خاک یا مدفوع پرنده ها یافت  شود و بسته به موقعیت جغرافیایی متفاوت است.
  • ویروس ها: برخی از ویروس هایی که باعث سرماخوردگی و آنفولانزا می شوند می توانند باعث سینه پهلو نیز شوند. ویروس ها شایع ترین علت ابتلا به سینه پهلو در کودکان کمتر از ۵ سال است. سینه پهلو ویروسی معمولاً خفیف است. اما در بعضی موارد ممکن است بسیار جدی شود.

2- سینه پهلو اکتسابی از بیمارستان: برخی از افراد در طول مدت بستری در بیمارستان برای بیماری دیگری سینه پهلو می گیرند. سینه پهلو اکتسابی از بیمارستان می تواند جدی باشد چرا که باکتری های ایجاد کننده آن ممکن است در برابر آنتی بیوتیک ها مقاوم تر باشند و همچنین به این دلیل که افراد مبتلاء به آن از قبل بیمار هستند. افرادی که تحت دستگاه های تنفسی (دستگاه تنفس مصنوعی) قرار دارند، که اغلب در بخش مراقبت های ویژه مورد استفاده قرار می گیرند، در معرض خطر بیشتری از این نوع سینه پهلو هستند.

3- سینه پهلو اکتسابی از مراکز مراقبت های بهداشتی: سینه پهلو اکتسابی از مراکز مراقبت های بهداشتی یک عفونت باکتریایی است که در افرادی که به مدت زیادی در مراکز مراقبت زندگی می کنند یا کسانی که در کلینیک های سرپایی از جمله مراکز دیالیز کلیه کار می کنند، رخ می دهد.

  • همانند سینه پهلو اکتسابی از بیمارستان، این نوع سینه پهلو نیز می تواند توسط باکتری هایی که در برابر آنتی بیوتیک ها مقاوم تر هستند ایجاد شود.

4- سینه پهلو آسپیراسیون یا استنشاقی: این نوع از سینه پهلو زمانی رخ می دهد که شما غذا، نوشیدنی، استفراغ یا بزاق را در ریه هایتان تنفس کنید. آسپیراسیون زمانی محتمل است که چیزی رفلکس حلقی طبیعی شما را مختل کند، مانند آسیب مغزی یا مشکلات بلع یا استفاده بیش از حد از الکل یا مواد مخدر.

عوامل خطرساز:

هر فردی می تواند دچار سینه پهلو شود. اما دو گروه سنی بیشترین احتمال ابتلاء به آن را دارند:‌

  1. کودکانی که ۲ سال سن یا کمتر دارند.
  2. افرادی که ۶۵ سال سن یا بیشتر دارند.

سایر عوامل خطرساز عبارتند از:

  1. بستری شدن: اگر در بخش مراقبت های ویژه بیمارستان باشید، به خصوص اگر تحت دستگاهی باشید که به شما در تنفس کمک می کند (دستگاه تنفس مصنوعی)، بیشتر در معرض خطر سینه پهلو هستید.
  2. بیماری مزمن: اگر آسم، بیماری مزمن انسدادی ریه (COPD) یا بیماری قلبی دارید، احتمال ابتلاء به سینه پهلو بیشتر می شود.
  3. سیگار کشیدن: سیگار کشیدن به دفاع طبیعی بدن در برابر باکتری ها و ویروس هایی که باعث ایجاد سینه پهلو می شوند آسیب می رساند.
  4. سیستم ایمنی ضعیف یا سرکوب شده: افرادی که ایدز / HIV یا پیوند عضو داشته، تحت شیمی درمانی قرار گرفته و یا استروئیدهای طولانی مدت دریافت می کنند در معرض خطر بیشتری نسبت به این نوع بیماری هستند.

عوارض، جلوگیری و تشخیص ذات الریه یا سینه پهلو

ذات الریه

عوارض ذات الریه یا سینه پهلو:

برخی از افراد مبتلاء به سینه پهلو، به خصوص در گروه های پرخطر، حتی با درمان نیز ممکن است عوارضی را تجربه کنند؛ از جمله این عوارض عبارتند از:

  • وجود باکتری در جریان خون (باکترمیا): باکتری هایی که از طریق ریه وارد جریان خون می شوند، می توانند عفونت را به اندام های دیگر منتقل کنند، که به طور بالقوه باعث نارسایی آن اندام می شود.
  • دشواری در تنفس: اگر سینه پهلو شدید باشد یا فرد به بیماری های مزمن ریوی مبتلاء باشد، ممکن است در اکسیژن کافی نیز به سختی تنفس کند. ممکن است در بیمارستان بستری شده و هنگام بهبود ریه ها از دستگاه تنفسی (دستگاه تنفس مصنوعی) استفاده شود.
  • تجمع مایعات در اطراف ریه ها (پلورال افیوژن): سینه پهلو ممکن است باعث این شود که مایعات در فضای نازک بین لایه های بافتی که ریه ها و حفره سینه را تراز می کند، جمع شوند. اگر این مایع آلوده شود ممکن است نیاز باشد تا از طریق لوله ای که وارد سینه می شود تخلیه یا با عمل جراحی خارج شود.
  • آبسه ریوی: آبسه هنگامی ایجاد می شود که چرک در ریه حفره ای تشکیل دهد. آبسه معمولاً با آنتی بیوتیک درمان می شود. گاهی اوقات، به منظور خارج کردن این چرک، عمل جراحی یا تخلیه آب با یک سوزن یا لوله بلند که در آبسه قرار گرفته است انجام می گیرد.

به منظور جلوگیری از سینه پهلو:

  • واکسینه شوید. واکسن هایی برای جلوگیری از برخی انواع سینه پهلو و آنفولانزا وجود دارد. در مورد این تزریق ها با پزشک خود صحبت کنید. دستورالعمل های واکسیناسیون با گذشت زمان تغییر کرده است، بنابراین حتی اگر واکسن سینه پهلو را قبلاً دریافت کرده اید نیز وضعیت واکسیناسیون خود را با پزشک بررسی کنید.
  • مطمئن شوید که کودکان این واکسن را دریافت می کنند. پزشکان واکسن های سینه پهلو متفاوتی را برای کودکان کوچک تر از ۲ سال و برای کودکان بین سنین ۲ تا ۵ سال که در معرض خطر بخصوصی از این بیماری هستند توصیه می کند. کودکانی که در یک مرکز مراقبت از کودکان حضور دارند نیز باید این واکسن را دریافت کنند. پزشک همچنین برای کودکان بزرگتر از ۶ ماه نیز آمپول آنفولانزا را توصیه می کند.
  • بهداشت مناسب داشته باشید. برای محافظت از خود در برابر عفونت های تنفسی که بعضی اوقات منجر به سینه پهلو می شود، مرتباً دستان خود را بشویید یا از یک ضدعفونی کننده الکلی استفاده کنید.
  • سیگار نکشید. سیگار کشیدن به دفاع طبیعی ریه ها در برابر عفونت های تنفسی آسیب می رساند.
  • سیستم ایمنی بدن تان را قوی نگه دارید. به اندازه کافی بخوابید، مرتباً ورزش کنید و رژیم غذایی مصرف کنید.

تشخیص ذات الریه یا سینه پهلو:

پزشک سوالاتی در مورد سابقه پزشکی از شما پرسیده و یک معاینه بدنی انجام می دهد. در این معاینه پزشک با استفاده از گوشی طبی به ریه هایتان گوش داده تا صداهای غیر طبیعی خروشیدن یا ترک خوردن را که بیانگر بیماری سینه پهلو هستند بررسی کند.

اگر فردی مشکوک به سینه پهلو باشد، پزشک ممکن است آزمایش های زیر را توصیه کند:‌

1- آزمایش خون: آزمایش خون برای تأیید عفونت و تلاش برای شناسایی نوع ارگانیسم ایجاد کننده عفونت انجام می گیرد. با این حال، شناسایی دقیق همیشه ممکن نیست.

2- عکس برداری از قفسه سینه با استفاده از اشعه X: این آزمایش به پزشک کمک می کند تا سینه پهلو را تشخیص داده و میزان و محل عفونت را نیز تعیین کند. با این حال، این آزمایش اطلاعاتی در مورد نوع میکروب ایجاد کننده سینه پهلو به پزشک نمی دهد.

3- پالس اکسیمتری: این آزمایش میزان اکسیژن موجود در خون را اندازه گیری می کند. سینه پهلو می تواند مانع از ریه ها برای انتقال میزان کافی اکسیژن به جریان خون شود.

4- آزمایش خلط: پس از سرفه ای عمیق نمونه ای از مایع ریه (خلط) گرفته شده و به منظور تشخیص علت عفونت تجزیه و تحلیل می شود.
اگر بیشتر از ۶۵ سال سن دارید، در بیمارستان باشید یا علائم جدی یا وضعیت سلامتی نامناسبی داشته باشید، ممکن است پزشک آزمایش های اضافی برایتان توصیه کند. این آزمایش ها می تواند شامل موارد زیر باشد:

  • سی تی اسکن: اگر سینه پهلو به همان سرعتی که انتظار می رود دیده نشود، ممکن است پزشک به منظور دستیابی به تصویری دقیق تر از ریه ها، سی تی اسکن قفسه سینه توصیه کند.
  • کشف میکروب از مایع جنبی: یک نمونه مایع با قرار دادن سوزن بین دنده ها از ناحیه جنبی گرفته شده و برای تعیین نوع عفونت تجزیه و تحلیل می شود.

آماده شدن برای ملاقات با پزشک:

ممکن است در ابتدا به پزشک مراقبت های اولیه یا پزشک فوریت های درمانی مراجعه کرده و یا به یک پزشک متخصص در زمینه بیماری های عفونی یا بیماری های ریه (پزشکی ریه) مراجعه کنید. در اینجا اطلاعاتی آورده شده است که به شما در آماده شدن برای این ملاقات کمک می کند.

چه کاری می توانید انجام دهید:

  1. لیستی از علائم، از جمله درجه حرارت بدن تان را ثبت کنید.
  2. اطلاعات پزشکی مهم مانند اخیراً بستری شدن و یا هرگونه شرایط پزشک دیگری که دارید را یادداشت کنید.
  3. اطلاعات شخصی مهم مانند قرار داشتن در معرض مواد شیمیایی یا سموم یا مسافرت های اخیر خود را یادداشت کنید.
  4. لیستی از تمام داروها، ویتامین ها و مکمل هایی که مصرف می کنید، بخصوص آنتی بیوتیک باقیمانده از عفونت قبلی تهیه کنید، چرا که ممکن است باعث مقاوم شدن سینه پهلو در برابر دارو شود.
  5. یکی از اعضای خانواده یا دوستی را به همراه خود به پیش پزشک ببرید تا در یادآوری سوالات و گفته های پزشک به شما کمک کند.
  6. سوالاتی که می خواهید از پزشک تان بپرسید را یادداشت کنید.

برخی سوالات اساسی که می توانید از دکترتان بپرسید عبارتند از:

  1. چه چیزی به احتمال زیاد باعث ایجاد علائم من شده است؟
  2. نیاز به انجام چه آزمایش هایی دارم؟
  3. چه درمانی توصیه می کنید؟
  4. آیا نیاز به بستری شدن دارم؟
  5. من شرایط پزشکی دیگری نیز دارم. این بیماری من چگونه بر آنها تاثیر می گذارد؟
  6. آیا محدودیتی وجود دارد که نیاز به رعایت آن داشته باشم؟

اگر سوال دیگری دارید نیز از پرسیدن آن دریغ نکنید.

آماده پاسخگویی به سوالاتی که پزشک ممکن است از شما بپرسد، باشید:

  1. اولین بار کی شروع به تجربه علائم کردید؟
  2. آیا قبلا سینه پهلو داشته اید؟ اگر داشته اید، در کدام ریه تان بوده است؟
  3. آیا علائم تان مداوم بوده است یا گاه گاه؟ چه مقدار شدید بوده اند؟
  4. در صورت وجود، به نظرتان چه چیزهایی علائم تان را بهبود بخشیده یا بدتر می کند؟
  5. آیا مسافرت بوده یا در معرض مواد شیمیایی یا مواد سمی قرار گرفته اید یا خیر؟
  6. آیا در خانه، مدرسه یا سرکار پیش افراد مریض بوده اید؟
  7. آیا سیگار می کشید؟ یا تابحال سیگار کشیده اید؟
  8. در هفته چه مقدار الکل مصرف می کنید؟
  9. آیا واکسن سینه پهلو یا آنفولانزا دریافت کرده اید؟

برای جلوگیری از بدتر شدن وضعیت این بیماری تان:

  1. سیگار نکشید یا اطراف دود سیگار نروید.
  2. مایعات زیادی مصرف کرده و بسیار استراحت کنید.

درمان ذات الریه یا سینه پهلو

ذات الریه

درمان سینه پهلو شامل درمان عفونت و جلوگیری از عوارض آن می باشد. افراد مبتلاء به سینه پهلو اکتسابی از جامعه معمولاً در خانه و با دارو قابل درمان هستند. اگر چه بیشتر علائم در چند روز یا چند هفته آرام می شوند، اما احساس خستگی برای یک ماه یا بیشتر ادامه خواهد داشت.

درمان های خاص به نوع و شدت سینه پهلو، سن و سلامت کلی فرد بیمار بستگی دارد. گزینه های درمانی عبارتند از:

  • آنتی بیوتیک: این داروها برای درمان سینه پهلو باکتریایی استفاده می شود. ممکن است زمان بر باشد تا نوع باکتری ایجاد کننده سینه پهلو را شناسایی کرده و بهترین آنتی بیوتیک را برای درمان انتخاب کرد. اگر علائم تان بهبود نیابند، ممکن است پزشک آنتی بیوتیک دیگری برایتان تجویز کند.
  • داروهای سرفه: این داروها ممکن است برای آرام کردن سرفه به منظور استراحت فرد بیمار استفاده شود. از آنجایی که سرفه کردن باعث شل شدن و جابجایی مایعات از ریه ها می شود، ایده خوبی است که سرفه را به طور کامل از بین نبرد. علاوه بر این، باید از این موضوع مطلع باشید که مطالعات بسیار کمی در مورد اینکه آیا داروهای ضد سرفه بدون نسخه، سرفه ناشی از سینه پهلو را کاهش می دهند، انجام شده است. اگر می خواهید داروی به منظور قطع سرفه مصرف کنید، از کمترین دوز آن استفاده کنید تا به شما در استراحت کردن کمک کند.
  • داروهای کاهش دهنده تب/مسکن: می توانید از این داروها برای تب و ناآرامی استفاده کند. این داروها شامل آسپرین، ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB، دیگر شرکت ها) و استامینوفن (تیلنول، دیگر شرکت ها) است.

اگر دچار شرایط زیر هستید، ممکن است نیاز باشد تا بستری شوید:

  • بیشتر از ۶۵ سال سن داشته باشید.
  • در مورد زمان، مردم و یا مکان ها دچار گیجی شده باشید.
  • عملکرد کلیه تان دچار نقصان شده باشد.
  • فشار خون سیستولیک تان کمتر از ۹۰ میلی متر جیوه یا فشار خون دیاستولیک تان ۶۰ میلی متر جیوه یا پایین تر باشد.
  • سرعت تنفس تان زیاد باشد (۳۰ نفس یا بیشتر در دقیقه).
  • در تنفس به کمک نیاز داشته باشید.
  • دمای بدن تان پایین تر از حد طبیعی باشد.
  • ضربان قلب تان زیر ۵۰ یا بالاتر از ۱۰۰ باشد.
  • ممکن است در صورت نیاز به به دستگاه تنفسی (دستگاه تنفس مصنوعی) یا در صورت شدید بودن علائم، در بخش مراقبت های ویژه بستری شوید.

کودکان (ذات الریه در کودکان) اگر دچار شرایط زیر باشند، ممکن است نیاز باشد تا بستری شوند:‌

  • کمتر از ۲ ماه سن داشته باشند.
  • بی حال یا بیش از حد خواب آلود باشند.
  • در نفس کشیدن مشکل داشته باشند.
  • میزان اکسیژن کمی در خون شان داشته باشند.
  • دی هیدراته به نظر برسند.

این نکات به شما کمک می کند تا سریع تر بهبود یافته و خطر ابتلاء به عوارض را کاهش می دهد:

  • به کفایت استراحت کنید: تا زمانی که درجه حرارت بدن تان به حالت عادی برنگشته و دیگر مخاط سرفه نکردید، به مدرسه یا سرکار نروید. حتی اگر زمانی که رو به بهبودی بودید نیز در آن زیاده روی نکنید. از آنجایی که سینه پهلو می تواند عود کند، بهتر است تا زمانی که به طور کامل بهبود نیافته اید، به زندگی روزمره خود برنگردید. اگر در این مورد مطمئن نیستید، با پزشک تان مشورت کنید.
  • هیدراته بمانید: به منظور کمک به شل شدن مخاط در ریه ها، مایعات به خصوص آب زیادی مصرف کنید.
  • دارو هایتان را مطابق با تجویز مصرف کنید: تمام دوره های دارویی که پزشک برایتان تجویز کرده است را مصرف کنید. اگر مصرف دارو رو خیلی زود متوقف کنید، ممکن است ریه هایتان همچنان باکتری هایی را که می توانند تکثیر شده و باعث عود مجدد سینه پهلو شوند را در خود نگه دارد.
: این مطلب را به اشتراک بگذارید

دیدگاهتان را بنویسید