پریودنتیت | بیماری لثه و بافت های اطراف دندان

پریودنتیت
تعداد بازدید ها : تعداد بازدید ها : 875

پریودنتیت، یک عفونت جدی لثه است که به بافت نرم آسیب رسانده و استخوانی که اطراف دندان قرار دارد را از بین می برد. پریودنتیت می تواند باعث لق شدن دندان و یا حتی افتادن آن شود. پریودنتیت بیماری شایعی است اما تا حد زیادی قابل پیشگیری است. این بیماری معمولاً بر اثر بهداشت ضعیف دهان ایجاد می شود. مسواک زدن حداقل 2 بار در روز، استفاده از نخ دندان به صورت روزانه و بررسی های منظم دندانپزشکی می تواند احتمال زیاد بهبود در درمان پریودنتیت را تا حد زیادی افزایش داده و همچنین می¬تواند احتمال ابتلاء به آن را کاهش دهد.

علائم پریودنتیت

پریودنتیت

لثه های سالم محکم و به رنگ صورتی کم رنگ بوده و کاملاً در اطراف دندان ها به حالت مناسبی قرار گرفته اند.

علائم و نشانه های پریودنتیت می توانند شامل موارد زیر باشند:

  • لثه های متورم یا پف دار
  • لثه های روشن به رنگ قرمز، قرمز تیره یا مایل به رنگ ارغوانی
  • حساس شدن لثه ها هنگام لمس آنها
  • لثه هایی که به راحتی خونریزی می کنند
  • لثه هایی که نسبت به دندان عقب نشینی کرده (از آنها دور می شود) و باعث می شود که دندان ها بلندتر به نظر برسند
  • ایجاد شدن فضایی جدید بین دندان ها
  • چرک بین دندان ها و لثه ها
  • بوی بد دهان
  • شل شدگی دندان ها
  • احساس درد هنگام جویدن
  • تغییر در نحوه قرارگیری دندان ها هنگام جویدن

پریودنتیت انواع مختلفی دارد. انواع متداول آن شامل موارد زیر است:

  1. پریودنتیت مزمن: پریودنتیت مزمن رایج ترین نوع این بیماری بوده به طوری که بیشتر افراد بالغ را تحت تاثیر قرار می دهد، اگر چه کودکان نیز ممکن است به آن مبتلا شوند. این نوع پریودنتیت در اثر بوجود آمدن پلاک دندان ایجاد شده و باعث کندی زوال می شود که ممکن است به مرور زمان پیشرفت کرده و بدتر شود و در صورت عدم درمان باعث تخریب لثه ها و استخوان ها و موجب ریزش دندان می شود.
  2. پریودنتیت تهاجمی: پریودنتیت تهاجمی معمولاً در دوران کودکی یا اوایل بزرگسالی آغاز می شود و تنها تعداد کمی از افراد را تحت تاثیر قرار می دهد. این نوع از بیماری بر خانواده ها تاثیر گذاشته و در صورت عدم درمان باعث پیشرفت سریع ریزش استخوان و دندان می شود.
  3. بیماری خوردگی بافت های اطراف دندان: با از بین رفتن بافت لثه، رباط های دندان و استخوان نگه دارنده ناشی از عدم تامین خون (بافت مردگی یا نکروز) مشخص می شود و منجر به عفونت شدید می شود. این نوع از پریودنتیت معمولاً در افرادی که سیستم ایمنی تضعیف یافته ای دارند، مانند افراد مبتلاء به HIV، درمان سرطان یا دلایل دیگر و یا دچار سوء تغذیه هستند رخ می دهد.

چه زمان به دندانپزشک مراجعه کنیم؟

برنامه معاینه ای که دندانپزشک تان توصیه کرده است را به صورت مرتب دنبال کنید. اگر متوجه هرگونه علائمی از پریودنتیت شدید، در اسرع وقت به دندانپزشک مراجعه کنید. هر چه زودتر مراقبت های لازم را اعمال کنید، احتمال اینکه پریودنتیت آسیب کمتری وارد کند بیشتر خواهد شد.

دلایل پریودنتیت:

در بیشتر موارد این بیماری با پلاک دندان شروع می شود. یک غشاء چسبنده که عمدتاً از باکتری تشکیل شده است.

در صورت عدم درمان، پلاک دندان در نهایت اینگونه می تواند باعث ایجاد پریودنتیت شود:

  1. پلاک های موجود روی دندان زمانی شکل می گیرد که نشاسته ها و قندهای موجود در مواد غذایی با باکتری های که به طور معمول در دهان وجود دارند تعامل می کنند. مسواک زدن 2 بار در روز و استفاده از نخ دندان به صورت روزانه پلاک را از بین می برد، اما این پلاک های دندانی به سرعت از دوباره شکل می گیرند.
  2. اگر پلاک روی دندان بماند، می تواند زیر لثه ها محکم شده و به حالت جرم (رسوب) درآید. جرم پر از باکتری بوده و از بین بردن آن دشوارتر است. پلاک و جرم هرچه زمان بیشتری بر روی دندان باقی بمانند، آسیب بیشتری می توانند وارد کنند. شما نمی توانید با مسواک زدن و نخ دندان کشیدن جرم دندان ها را از بین ببرید. به این منظور به یک متخصص دندانپزشکی نیاز خواهید داشت.
  3. پلاک می تواند باعث ایجاد ورم لثه، خفیف ترین شکل بیماری بافت های اطراف دندان شود. ورم لثه تحریک و عفونت قسمتی از لثه در اطراف ریشه دندان می باشد. ورم لثه با درمان حرفه ای و مراقبت از دهان و دندان در خانه برطرف می شود.
  4. التهاب مداوم لثه می تواند باعث پریودنتیت شود و در نهایت باعث ایجاد فرورفتگی هایی بین لثه ها و دندان شده که با پلاک، جرم و باکتری پر می شود. با گذشت زمان این فرورفتگی ها عمیق تر شده و با باکتری بیشتری پر می شوند. در صورت عدم درمان، این عفونت های عمیق باعث از بین رفتن بافت و استخوان شده و در نهایت ممکن است یک یا چند دندان از دست بدهید. همچنین، التهاب مزمن مداوم می تواند فشاری بر سیستم ایمنی بدن بگذارد.

عوامل خطرساز:

عواملی که احتمال ابتلاء به پریودنتیت را افزایش می دهند عبارتند از:

  • ورم لثه
  • عادت های ضعیف در بهداشت دهان و دندان
  • سیگار کشیدن یا جویدن تنباکو
  • بالا رفتن سن
  • تغییرات هورمونی مانند موارد مربوط به بارداری یا یائسگی
  • سوء مصرف مواد
  • چاقی
  • تعذیه ناکافی، شامل کمبود مصرف ویتامین C
  • ژنتیک
  • برخی داروهای خاص که باعث ایجاد خشکی دهان یا لثه ها می شوند
  • شرایطی که باعث کاهش ایمنی بدن می شود، مانند سرطان خون، ایدز و درمان های مربوط به سرطان
  • برخی از بیماری خاص مانند دیابت، روماتیسم مفصلی و بیماری کرون

عوارض و تشخیص بیماری پریودنتیت

پریودنتیت

عوارض پریودنتیت:

پریودنتیت می تواند باعث ریزش دندان شود. برخی از تحقیقات نشان می دهد که باکتری هایی که باعث پریودنتیت می شود می توانند از طریق لثه وارد جریان خون شده و احتمالاً بر روی قلب، ریه ها و سایر قسمت های بدن تاثیر بگذارند. به عنوان مثال، پریودنتیت ممکن است با بیماری تنفسی، روماتیسم مفصلی، بیماری عروق کرونری یا سکته مغزی مرتبط باشد. اما مطالعات بیشتری برای تایید یک پیوند بین این عوامل لازم است.

بهترین راه برای جلوگیری از پریودنتیت رعایت بهداشت دهان و دندان است که در سنین پایین شروع کرده و به طور مداوم در طول زندگی تان به آن عمل کنید.

  • بهداشت مناسب دهان و دندان: به معنی مسواک زدن به مدت 2 دقیقه حداقل 2 بار در روز (یک بار صبح و یک بار شب قبل خواب) و استفاده از نخ دندان (حداقل یک بار در طول روز) استفاده از نخ دندان قبل از مسواک زدن باعث می شود که ذرات غذا و باکتری ها شسته شده و از دهان خارج شوند.
  • معاینه منظم دندانپزشکی: برای تمیز کردن دندان ها معمولاً هر ۶ تا ۱۲ ماه به طور مرتب به دندانپزشک یا مراکز بهداشت دهان مراجعه کنید. اگر عوامل خطرسازی که احتمال ابتلاء به پریودنتیت را افزایش می دهند، دارید (مانند خشکی دهان، استفاده از برخی داروها و یا سیگار کشیدن) ممکن است بیشتر به مراقبت های حرفه ای نیاز داشته باشید.

تشخیص پریودنتیت:

به منظور تشخیص پریودنتیت و شدت آن، دندانپزشک ممکن است:

  • سابقه پزشکی شما را بررسی کرده و عوامل موثر در علائم تان را مانند سیگار کشیدن یا مصرف داروهای خاص که باعث خشکی دهان می شوند را شناسایی کند.
  • دهان تان را معاینه کرده و به دنبال پلاک دندان و جرم تشکیل شده می گردد و خونریزی آسان دهان را بررسی می کند.
  • عمق فرورفتگی شیار بین لثه و دندان را با قراردادن یک وسیله دندانپزشکی مخصوص اینکار در بین دندان و زیر لثه اندازه گیری می کند. دندانپزشک معمولاً اینکار را در چند جای دهان انجام می دهد. در یک دهان سالم این عمق فرورفتگی معمولاً‌ بین ۱تا ۳ میلی متر می باشد. فرورفتگی های عمیق تر از ۴ میلی متر ممکن است نشان دهنده پریودنتیت باشد. فرورفتگی های عمیق تر از ۶ میلی متر را نمی توان به خوبی تمیز کرد.
  • استفاده از اشعه X به منظور بررسی از بین رفتن استخوان در مناطقی که دندانپزشک عمق های بیشتری را مشاهده کرده است.

آماده شدن برای ملاقات با دندانپزشک:

ابتدا به دیدن دندانپزشک تان بروید. بسته به میزان پیشرفت پریودنتیت، دندانپزشک تان ممکن است شما را به یک متخصص در درمان بیماری های لثه ارجاع دهد. در اینجا اطلاعاتی آورده شده است که به شما در آماده شدن برای ملاقات با دکتر و اینکه چه کارهایی می توانید انجام دهید کمک می کند.

برای آماده شدن برای ملاقات با پزشک، لیستی از موارد زیر تهیه کنید:

  1. هرگونه علائمی که تجربه کرده اید، اعم از هرگونه علائمی که به علت ملاقات شما مرتبط نباشد.
  2. اطلاعات شخصی مهم، مانند هرگونه شرایط پزشکی که دارید.
  3. تمام داروهایی که مصرف می کنید، شامل ویتامین ها، گیاهان دارویی و یا مکمل های دیگر و همچنین دوز مصرفی آنها.
  4. سوالاتی که می توانید از دکترتان بپرسید که از وقت خود به خوبی استفاده کنید.

برخی از سوالاتی که می توانید از دندانپزشک تان بپرسید عبارتند از:

  1. چه چیزی از همه بیشتر باعث بروز این علائم شده است؟
  2. در صورت وجود، چه آزمایش هایی باید انجام بدهم؟
  3. بهترین اقدام برای درمان چیست؟
  4. آیا بیمه دندانپزشکی من درمانی که شما توصیه کرده اید را پوشش می دهد؟
  5. چه گزینه های جایگزینی برای رویکردی که پیشنهاد کرده اید وجود دارد؟
  6. آیا محدودیت هایی وجود دارد که نیاز به رعایت آنها داشته باشم؟
  7. چه کارهایی در خانه می توانم انجام دهم تا دندان ها و لثه هایم سالم بمانند؟
  8. آیا بروشور یا موارد چاپ شده دیگری وجود دارد که بتوانم آنها را داشته باشم؟
  9. چه وب سایت هایی توصیه می کنید؟

اگر سوال دیگری دارید از پرسیدن آن دریغ نکنید.

دندانپزشک تان ممکن است از شما سوالاتی در مورد علائم تان بپرسد. آماده باشید تا به آنها پاسخ بدهید و در وقت خود صرفه جویی کرده تا زمان ملاقات را به سمت موضوعی ببرید که می خواهید بر روی آن متمرکز شوید.

دندانپزشک ممکن است سوالاتی به شرح زیر از شما بپرسد:

  1. از چه زمانی شروع به تجربه علائم کردید؟
  2. آیا علائم تان به صورت مداوم بوده و یا گاه گاه؟
  3. هر چند وقت یکبار دندان هایتان را مسواک می زنید؟
  4. آیا از نخ دندان استفاده می کنید؟ هر چند وقت یکبار؟
  5. هر چند وقت یکبار به دندانپزشک مراجعه می کنید؟
  6. آیا شرایط پزشکی خاصی دارید؟
  7. چه داروهایی مصرف می کنید؟
  8. آیا از محصولات تنباکو استفاده می کنید؟

درمان پریودنتیت

پریودنتیت

درمان ممکن است توسط یک متخصص لثه، دندانپزشک و یا یک متخصص بهداشت دهان و دندان انجام شود. هدف از درمان پریودنتیت این است که فرورفتگی های اطراف دندان را به طور کامل تمیز کرده و از آسیب زدن به استخوان اطراف آن جلوگیری کند. اگر بهداشت دهان و دندان را به طور منظم به صورت روزانه رعایت کرده و مصرف دخانیات را متوقف کنید، احتمال بیشتری در درمان پریودنتیت خواهید داشت.

1- درمان های غیرجراحی:

اگر پریودنتیت پیشرفته نباشد، درمان ممکن است شامل اقدامات کمتر تهاجمی باشد، از جمله این اقدامات:

  • جرم گیری: جرم گیری باکتری و جرم های روی سطوح دندان و زیر لثه ها را از بین می برد. این روش ممکن است با استفاده از ابزارهای مخصوص، لیزر یا یک دستگاه فراصوت انجام شود.
  • صاف کردن ریشه: این عمل سطوح ریشه را صاف کرده، مقدار بیشتری از جرم و باکتری را جدا کرده و فرآورده های باکتریایی را که منجر به التهاب شده و بهبودی و اتصال مجدد لثه را به سطوح دندان به تاخیر می اندازد، از بین می برد.
  • آنتی بیوتیک ها: آنتی بیوتیک های موضعی یا خوراکی می توانند به کنترل عفونت باکتریایی کمک کنند. آنتی بیوتیک های موضعی می توانند شامل مواد شوینده دهان یا استفاده از ژل های حاوی آنتی بیوتیک در فضای بین دندان ها و لثه ها یا در فرورفتگی های بعد از جرم گیری باشد. با این حال، آنتی بیوتیک های خوراکی ممکن است برای از بین بردن کامل باکتری های ایجاد کننده عفونت لازم باشد.

2- درمان های جراحی:

اگر پریودنتیت شما پیشرفته باشد، ممکن است درمان به جراحی دندان نیاز داشته باشد. موارد زیر مثال هایی از درمان های جراحی هستند:

  • جراحی فلپ (جراحی کاهش عمق فرورفتگی): متخصص لثه برش های کوچکی در لثه ایجاد می کند تا قسمتی از بافت لثه را بتواند به عقب برگردانده و ریشه ها را در معرض بیشتری از جرم گیری و اصلاح ریشه قرار دهد. از آنجایی که پریودنتیت اغلب باعث از بین رفتن استخوان می شود، ممکن است استخوان زیرین قبل از اینکه لثه در جای خود قرار بگیرد مجدداً جابه جا شود. بعد از بهبودی، تمیز کردن این نواحی و حفظ بافت سالم لثه راحت تر می شود.
  • پیوند بافت نرم: هنگامی که بافت لثه از بین می رود، خط لثه عقب نشینی می کند. بنابراین ممکن است نیاز به تقویت بافت نرم آسیب دیده باشد. اینکار معمولاً با برداشتن قسمت کوچکی از بافت سقف دهان (کام) یا یک منبع دهنده دیگر و اتصال آن به محل آسیب دیده انجام می شود. اینکار می تواند به احیاء لثه کمک کرده و ریشه هایی که دچار آسیب شده اند را پوشانده و باعث بهبود زیبایی دندان ها شود.
  • پیوند استخوان: این عمل زمانی انجام می شود که پریودنتیت استخوان اطراف ریشه دندان را از بین برده باشد. این پیوند ممکن است از قطعات کوچک استخوان خود تشکیل شده باشد، و یا ممکن است استخوان مصنوعی بوده و یا اهدایی باشد. پیوند استخوان با نگه داشتن دندان در جای خود از ریزش آن جلوگیری می کند. اینکار همچنین می تواند باعث رشد مجدد استخوان طبیعی شود.
  • بازسازی بافت هدایت شده: این عمل امکان رشد مجدد استخوانی که توسط باکتری ها از بین رفته است را فراهم می کند. در یک روش، دندانپزشک قسمتی از یک بافت سبک زیست سازگار را بین استخوان موجود و دندان قرار می دهد. این ماده از ورود بافت های ناخواسته به ناحیه ترمیم یافته جلوگیری می کند و باعث می شود در عوض استخوان دوباره رشد کند.
  • پروتئین های تحریک کننده بافت: روشی دیگر استفاده از یک ژل مخصوص بر روی ریشه دندان معیوب است. این ژل حاوی همان پروتئین هایی است که در تشکیل مینای دندان وجود دارد و باعث تحریک رشد استخوان و بافت سالم می شود.

سبک زندگی و درمان های خانگی:

از روش های زیر به منظور جلوگیری یا کاهش پریودنتیت استفاده کنید:

  • روزی 2 بار و یا حتی بعد از هر وعده غذایی دندان هایتان را مسواک بزنید.
  • از یک مسواک نرم استفاده کرده و حداقل 3 یا 4 ماه یکبار آن را تعویض کنید.
  • استفاده از یک مسواک برقی را در نظر بگیرید، چرا که در از بین بردن پلاک دندان و جرم موثرتر است.
  • از نخ دندان به صورت روزانه استفاده کنید.
  • با توصیه دندانپزشک، از یک دهان شوینده به منظور کاهش پلاک بین دندان ها استفاده کنید.
  • علاوه بر استفاده از مسواک و نخ دندان، از یک پاک کننده بین دندانی مانند مسواک مخصوص بین دندان و خلال دندان که به طور خاص برای تمیز کردن بین دندان ها طراحی شده است استفاده کنید.
  • با برنامه ای که دندانپزشک برایتان توصیه می کند، به صورت منظم از خدمات بهداشتی دندانپزشکی حرفه ای استفاده کنید.
  • از مصرف سیگار و تنباکو خودداری کنید.
: این مطلب را به اشتراک بگذارید

دیدگاهتان را بنویسید