متوکلوپرامید هیدروکلراید چیست؟

متوکلوپرامید
تعداد بازدید ها : تعداد بازدید ها : 1.98K

متوکلوپرامید برای چیست؟، متوکلوپرامید چیست؟ متوکلوپرامید هیدروکلراید انقباضات ماهیچه ای را در بخش بالایی مسیر گوارشی افزایش داده و سبب تسریع تخلیه از معده به روده می شود. متوکلوپرامید عوارض جانبی متعددی دارد، اما اگر در طول مصرف این دارو دچار لرزه در پاها و دست ها شدید، فورا مصرف آن را قطع کرده و پزشک را در جریان قرار دهید. استفاده از متوکلوپرامید در 3 ماه آخر بارداری ممکن است عوارضی را در پی داشته باشد، مصرف این دارو در شیردهی توصیه نمی شود.

متوکلوپرامید هیدروکلراید چیست؟

متوکلوپرامید هیدروکلراید

نام ژنریک: متوکلوپرامید هیدروکلراید
نام لاتین: Metoclopramide HCl

نام تجاری:

  • ®Plasil
  • ®Reglan
  • ®Clopra

گروه دارویی – درمانی:

  • مشتق پاراآمینوبنزوئیک اسید
  • ضد استفراغ، محرک دستگاه گوارش

طبقه بندی در بارداری: گروه B

اشکال دارویی:

  • قرص: 10 میلی گرم
  • محلول خوراکی (قطره): 4 میلی گرم در میلی لیتر
  • تزریقی: 5 میلی گرم در میلی لیتر

موارد مصرف، روش و دوزاژ:

1- کاهش تهوع و استفراغ

  • بالغین: متوکلوپرامید 10 میلی گرم به فرم خوراکی هر 8 ساعت تجویز می شود.
  • کودکان: 0.03 تا 0.1 متوکلوپرامید خوراکی هر 8 ساعت تجویز می شود. حداکثر دوز این دارو در اطفال 0.5 میلی گرم بر کیلوگرم می باشد. دوز متوکلوپرامید در اطفال باید به دقت توسط پزشک تعیین شود.

2- رفلاکس مری به معده

  • بالغین: 10 تا 15 میلی گرم متوکلوپرامید خوراکی 4 بار در روز، نیم ساعت قبل از غذا تجویز می شود.

3- تهوع و استفراغ بعد از عمل جراحی

  • بالغین: 10 تا 20 میلی گرم متوکلوپرامید به صورت عضلانی نزدیک به اواخر عمل تزریق می شود و در صورت نیاز هر 4 تا 6 ساعت بعد از عمل قابل تکرار می باشد.

مکانیسم اثر متوکلوپرامید عبارت است از:

  • این دارو با مهار گیرنده های دوپامین در کمورسپتورهای CTZ سبب مهار یا کاهش تهوع و استفراغ می شود.
  • این دارو باعث افزایش تون اسفنکتر تحتانی مری و تحریک حرکات قسمت فوقانی دستگاه گوارش می گردد.

فارماکوکینتیک:

  • نیمه عمر متوکلوپرامید حدود 2.5 ساعت می باشد.
  • دفع این دارو عمدتا از طریق ادرار و مدفوع صورت می گیرد.

نکات مهم:

  • در صورت ایجاد عوارض اکستراپیرامیدال (اختلال در حرکات عضلانی) ناشی از متوکلوپرامید مصرف آن باید قطع گردد.
  • متوکلوپرامید خوراکی به مدت 4 تا 12 هفته در درمان سوزش معده استفاده می شود. آمپول متوکلوپرامید در پیشگیری از تهوع و استفراغ ناشی از جراحی یا شیمی درمانی موثر است.
  • مصرف این دارو در اواخر بارداری ممکن است خطراتی را برای جنین در پی داشته باشد.
  • مصرف در افراد زیر 18 سال تایید شده نمی باشد.
  • افزایش دوز یا دوره مصرف این دارو سبب بروز اختلالات حرکتی می شود، که در برخی موارد این عوارض برگشت ناپذیر می باشد. ریسک بروز چنین عوارض جانبی در افراد سالمند و افراد مبتلا به دیابت بیشتر می باشد.

موارد منع مصرف:

  1. حساسیت شدید به متوکلوپرامید
  2. صرع
  3. تشنج
  4. انسداد روده
  5. فئوکروموسیتوم
  6. پارگی روده
  7. نارسایی کلیوی و کبدی

موارد احتیاط:

  1. پارکینسون
  2. فشار خون بالا
  3. سابقه افسردگی
  4. نارسایی احتقانی قلب
  5. سرطان سینه
  6. دیابت
  7. افسردگی یا بیماری های روانی
  8. کودکان

تداخلات دارویی متوکلوپرامید عبارت است از:

  • مصرف همزمان این دارو با داروهای تضعیف کننده سیستم عصبی مرکزی، سمیت عصبی ناشی از متوکلوپرامید را تشدید می سازد.
  • در مصرف همزمان این دارو و داروهای ضد دیابت و انسولین، مقادیر این داروها باید تعدیل شود.
  • در مصرف همزمان متوکلوپرامید با آنتی سایکوتیک های بوتیروفنون و فنوتیازین ها، عوارض اکستراپیرامیدال تشدید می شود.

عوارض جانبی:

  • هر دارو به موازات ایجاد اثرات درمانی مورد نظر، ممکن است سبب بروز عوارض ناخواسته نیز شود. اگر چه کلیه این عوارض در یک فرد مشاهده نمی شود، ولی در صورت بروز هر یک از عوارض زیر با پزشک معالج مشورت نمایید.

عوارض جانبی متوکلوپرامید عبارت است از:

  • CNS: سردرد، سرگیجه، ضعف، بی قراری، خواب آلودگی، عوارض اکستراپیرامیدال، توهم
  • GI: اسهال، ناراحتی و دیسترس گوارشی
  • CV: تاکیکاردی، هیپوتانسیون، برادیکاردی، آرتیمی های فوق بطنی
  • Other: راش، کهیر، کاهش لیبیدو، بی اختیاری ادراری، تکرر ادرار، برونکواسپاسم

مصرف در بارداری و شیردهی:

  1. مصرف متوکلوپرامید در بارداری: ریسک بروز ناهنجاری به دنبال مصرف متوکلوپرامید در بارداری بسیار نادر می باشد. تا حد امکان بهتر است از مصرف این دارو در سه ماهه اول و سوم بارداری اجتناب شود. داده های انسانی نتایجی را مبنی بر عوارض متوکلوپرامید بر جنین نشان نداده است. مادرانی که در خطر ابتلا به افسردگی پس از زایمان قرار دارند، ممکن است به دنبال مصرف متوکلوپرامید، افسردگی را به عنوان عوارض جانبی متوکلوپرامید در بارداری تجربه کنند.
  2. مصرف متوکلوپرامید در شیردهی: به طور کلی استفاده از متوکلوپرامید در شیردهی توصیه نمی شود. مقدار متغیری از متوکلوپرامید در شیر انسان ترشح می شود. در برخی موارد مقدار متوکلوپرامید در سرم نوزاد به اندازه ای افزایش می یابد که تاثیرات فارماکولوژیک به همراه دارد. تاثیر این دارو در شیردهی به تحقیقات بیشتری نیاز دارد.

توجهات پزشکی – پرستاری:

  • متوکلوپرامید را 30 دقیقه قبل از غذا و هنگام خواب تجویز نمایید.
  • جهت تجویز وریدی مقادیر بیش از 10 میلی گرم متوکلوپرامید، دارو باید در محلول تزریقی رقیق شده و تزریق باید در خلال 15 دقیقه انجام شود.
  • در طول تزریق وریدی متوکلوپرامید، محلول حاوی متوکلوپرامید را باید در مقابل نور محافظت کرد.
  • علائم اکستراپیرامیدال ناشی از متوکلوپرامید در کودکان و افراد مسن شایع می باشد.
  • در طول مصرف این دارو بیمار را از نظر هیپرناترمی و هیپوکالمی بررسی نمایید.
  • افزایش پرولاکتین سرم ناشی از مصرف متوکلوپرامید اغلب ظرف چند هفته تا چند ماه اصلاح خواهد شد.

توجهات بیمار – خانواده:

  • دوز و نحوه مصرف متوکلوپرامید باید توسط پزشک تعیین شود. هرگز نباید دوز دارو را افزایش داد و یا به مدت بیش از 12 هفته از این دارو استفاده نمود.
  • مصرف این دارو اغلب سبب خواب آلودگی خواهد شد، بنابراین تا مشخص شدن تاثیرات درمانی متوکلوپرامید بهتر است از انجام فعالیت هایی که به هوشیاری کامل نیاز دارند مانند رانندگی اجتناب کنید.
  • در صورت ایجاد حرکات غیر عادی در چشم ها، صورت یا اندام ها مصرف دارو را فورا قطع کنید.
  • در طول درمان با این دارو از مصرف داروهای تضعیف کننده سیستم ایمنی و الکل اجتناب کنید.
  • طرز استفاده از قطره متوکلوپرامید را بیاموزید. قطره را با استفاده از سرنگ به دقت اندازه گیری کنید.
  • هرگز نباید به طور همزمان از فرم های مختلف این دارو استفاده کرد.

شرایط نگهداری دارو:

  • متوکلوپرامید را باید از نور محافظت کرد و آن را در دمای 15 تا 30 درجه نگهداری نمود.

رسانه دکتر سلامت

: این مطلب را به اشتراک بگذارید

دیدگاهتان را بنویسید