سنگ کلیه چیست؟

سنگ کلیه
تعداد بازدید ها : تعداد بازدید ها : 2.3K

سنگ کلیه یا renal calculi، ماهیت جامدی از جنس کریستال دارد. سنگ کلیه معمولا در داخل کلیه تشکیل می شود، اما می تواند هر جایی در طول مجاری ادراری پیشرفت کند. مجاری ادراری شامل کلیه ها، حالب، مثانه و مجرای ادرار است. سنگ کلیه یکی از دردناکترین مشکلات پزشگی شناخته شده است. بر اساس نوع سنگ، علل آن متفاوت است.

انواع سنگ کلیه

همه سنگ کلیه ها از یک نوع کریستال ساخته نمی شوند. سنگ کلیه های مختلف عبارتند از:

کلسیم

درمان سنگ کلیه

سنگ کلیه کلسیم بسیار معمول است. آنها می توانند از اگزالات کلسیم (رایج ترین)، فسفات، یا مالئات ساخته شده باشد. کمتر خوردن غذا هایی با اگزالات غنی می تواند خطر گسترش این نوع سنگ را کاهش دهد. غذاهای با اگزالات بالا شامل چیپس سیب زمینی، بادام زمینی، شکلات، چغندر و اسفناج هستند.

اسید اوریک

درد کلیه

این نوع  سنگ کلیه در مردها بیشتر از زنان معمول است. این نوع سنگ ها می توانند در افرادی که نقرس دارند یا کسانی که در حال شیمی درمانی هستند، رخ دهد و زمانی ایجاد می شود که ادرار، بسیار اسیدی باشد. یک رژیم با پورین غنی می تواند میزان اسیدی ادرار را بالا ببرد. پورین یک ماده بی رنگ در پروتئین حیواناتی مانندماهی، صدف و گوشت  است.

استروویت

سنگ کلیه علایم

این نوع از عفونت بیشتر در زنان با عفونت های دستگاه ادراری دیده شده است. این سنگ ها می توانند بزرگ شده و مانع  دفع ادرار گردند. علت این سنگ ها به خاطر عفونت کلیه است. درمان اصولی این عفونت ها می تواند از پیشرفت سنگ استروویت جلوگیری کند.

سیستین

سنگ کلیه

سنگ های سیستین نادر هستند. این سنگ ها در زن و مردی که اختلال ژنتیکی سیستینوری دارند رخ می دهد. با داشتن این نوع سنگ، سیستین (یک اسیدی است که به طور طبیعی در بدن واقع شده است) از کلیه به داخل ادرار نشط می کند.

عوامل خطر برای سنگ های کلیه

بزرگترین عامل خطر در سنگ کلیه، روزی کمتر از یک لیتر ادرار داشتن است و بدین دلیل است که سنگ کلیه در نوزادان نارس که مشکلات کلیوی دارند معمول است.

سنگ کلیه معمولا بین ۲۰ و ۴۰ سالگی رخ می دهد. عوامل مختلف می تواند خطر پیشرفت یک سنگ را بالا ببرد. به طور معمول، سفیدپوستان بیشتر از آمریکایی های آفریقایی تبار سنگ کلیه دارند. با توجه به موسسه ملی دیابت و هاضمه و کلیه (NIDDK) جنسیت نیز در آن نقش دارد، در مردها بیشتر از زنان سنگ کلیه پیشرفت می کند. سابقه سنگ کلیه خطر ابتلا دوباره به آن را افزایش می دهد، و همینطور سابقه داشتن سنگ کلیه در خانواده نیز می تواند خطر ابتلا را افزایش دهد.

عوامل خطر دیگر عبارتند از:

  • کم شدن اب بدن
  • بیماری چاقی
  • بالا بودن پروتئین، نمک، و یا رژیم گلوکز
  • شرایط پرکاری‌ پاراتیرویید
  • جراحی گاستریک بای پس (جراحی بای پس معده- gastric bypass surgery)
  • بیماری های التهابی روده که باعث افزایش جذب کلسیم می شود
  • مصرف داروهایی مانند داروهای مدر، داروهای ضد تشنج، داروهای ضد اسید و آنتی اسید مبتنی بر کلسیم

تشخیص نشانه ها و علائم سنگ کلیه

درد سنگ کلیه

سنگ کلیه با درد شدید شناخته شده است. تا زمانیکه سنگ به سمت پایین حالب حرکت نکند علائم سنگ کلیه ممکن است اتفاق نیفتد. این درد شدید، کولیک کلیوی نام دارد. ممکن است شما در یک طرف از کمر یا شکم درد داشته باشید. در مردان، درد ممکن است به کشاله ران ساطع شود. درد کولیک کلیه می آید و میرود، اما می تواند سخت باشد. افراد مبتلا به کولیک کلیوی بی قرار هستند.

علائم دیگر سنگ کلیه عبارتند از:

  • خون در ادرار (قرمز، صورتی، و یا ادرار قهوه ای)
  • استفراغ
  • حالت تهوع
  • تغییر رنگ یا بوی بد ادرار
  • تب
  • نیاز مکرر به ادرار
  • ادرار کم در دفعات

یک سنگ کوچک کلیه، زمانی که  از دستگاه ادراری می گذرد ممکن است که درد یا علائمی نداشته باشد.

عوارض سنگ کلیه

انواع سنگ کلیه

چرا سنگ کلیه می تواند مشکل ساز باشد؟

سنگ ها همیشه در کلیه باقی نمی مانند. گاهی اوقات از کلیه وارد حالب می شوند. حالب ها کوچک و ظریف هستند، و سنگ ممکن است خیلی بزرگتر از آن باشد که به صورت روان از حالب به مثانه بگذرد. عبور سنگ ها به پایین حالب می تواند در زمان عبور سبب اسپاسم و عفونت حالب گردد، که سبب می شود خون از ادرار خارج شود.

  • گاهی اوقات سنگ ها مانع از دفع ادرار می شوند. به آن انسداد ادراری (urinary obstruction) می گویند. انسداد ادراری می تواند باعث عفونت کلیه شود (التهاب لگنچه و کلیه- pyelonephritis) و کلیه آسیب ببیند.

تشخیص بیماری سنگ کلیه

سنگ کلیه چیست

گرفتن آزمایش برای تشخیص سنگ کلیه

تشخیص سنگ کلیه نیاز به ارزیابی کامل سابقه سلامتی و آزمایش فیزیکی دارد. آزمایش های دیگر عبارتند از:

  • آزمایش خون برای کلسیم، فسفر، اسید اوریک، و الکترولیت
  • نیتروژن اوره خون (BUN) و کراتینین برای ارزیابی عملکرد کلیه
  • آزمایش ادرار برای چک کردن کریستال، باکتری ها، خون، و سلول های سفید
  • آزمایش سنگ برای شناسایی نوع آن

آزمایش های زیر می تواند انسداد را نفی کند:

  • اشعه های X شکمی
  • پیلوگرافی داخل وریدی (IVP)
  • پیلوگرافی رتروگراد
  • سونوگرافی از کلیه (این را محققان ترجیح می دهند)
  • MRI شکم و کلیه
  • سی تی اسکن شکمی

درمان سنگ کلیه

سنگ کلیه

چگونه سنگ کلیه درمان می گردد؟

درمان با توجه به نوع سنگ انجام می گردد. ادرار می تواند تیره و تار باشد و سنگ کلیه از آن برای ارزیابی جمع گردد. نوشیدن شش تا هشت لیوان آب در روز جریان ادرار را افزایش می دهد. افرادی که دچار کم آبی و یا حالت تهوع و استفراغ شدید هستند ممکن است مایعات داخل وریدی نیاز داشته باشند. مقاله چگونه سنگ کلیه را دفع کنیم؟ به شما کمک خواهد کرد.

درمان های دیگر عبارتند از:

دارو

برای تسکین درد ممکن است داروهای مسکن لازم شود. برای عفونت درمان با آنتی بیوتیک لازم است. دارو های دیگر عبارتند از:

  • آلوپورینول برای سنگ اسید اوریک
  • دیورتیک
  • بی کربنات سدیم و سیترات سدیم
  • محلول فسفر

خردسازی یا تحلیل

سنگ شکنی برون اندامی (Extracorporeal shock wave lithotripsy) از امواج صوتی برای شکستن سنگ های بزرگ استفاده میکند در نتیجه آنها راحت تر می توانند از حالب به مثانه وارد شوند. این روش می تواند ناراحت کننده باشد و  ممکن است به بیهوشی ضعیفی نیاز باشد. این روش می تواند سبب کوبیدن در شکم و کمر و خونریزی در اطراف کلیه و اندامهای مجاور گردد.

تونل جراحی (Percutaneous Nephrolithotomy)

از طریق یک برش کوچک در کمر سنگ برداشته می شود و ممکن است زمانی به این کار احتیاج باشد که:

  • سنگ باعث انسداد و عفونت و یا آسیب رساندن به کلیه ها شود
  • برای گذر، سنگ بیش از حد رشد کرده باشد
  • درد غیر قابل کنترل باشد

یورتروسکوپی

هنگامی که یک سنگ در حالب یا مثانه گیر کند، ممکن است دکتر از ابزاری به نام ureteroscope برای برداشتن آن استفاده کند. یک سیم کوچک با یک دوربین متصل به آن به مجرای ادرار وارد شده و به مثانه وارد می گردد. یک قفس کوچک برای گیر کردن به سنگ و خارج کردن آن استفاده می شود. سپس سنگ برای آنالیز به آزمایشگاه انتقال می یابد.

پیشگیری از سنگ کلیه

هیدراتاسیون مناسب کلید پیشگیری است. پزشکی جان هاپکینز نوشیدن تا ۱۲ لیوان آب در روز را توصیه می کند. نوشیدن زیاد مایعات باعث افزایش میزان ادارار می شود، که باعث می شود کلیه ها آب شویی شوند. کلینیک مایو توصیه عبور ۲.۵ لیتر ادرار در روز است. کلینیک مایو ۲.۵ لیتر ادرار در روز را توصیه می کند. می توانید چند لیوان آب را با لیموناد زنجبیلی، نوشیدنی گازدار لیمو و آب میوه جای گزین کنید. بهتر است که مقاله راه های پیشگیری سنگ کلیه را مطالعه کنید.

  • خوردن غذاهای غنی از اگزالات در حد اعتدال و کاهش مصرف نمک و پروتئین حیوانی همچنین می تواند خطر ابتلا به سنگ کلیه را کاهش دهد. ممکن است دکتر به شما داروهایی تجویز کند که کمک به پیشگیری از شکل گیری سنگ کلسیم و اوریک گردد. اگر سنگ کلیه دارید، یا در خطر ابتلا به یک سنگ کلیه هستید، با دکتر خود صحبت کرده و برای بهترین روش پیشگیری آن با او مشورت کنید.

رسانه دکتر سلامت

سنگ کلیه چیست؟
4.3 (85.83%) 24 votes
: این مطلب را به اشتراک بگذارید

دیدگاهتان را بنویسید